మన పూర్వీకులు ముగ్గు ఎందుకు పెట్టేవారు అనే ప్రశ్నకు సమాధానం తెలుసుకుంటే మన సంస్కృతి ఎంత లోతైనదో అర్థమవుతుంది. ఇంటి గడప ముందు వేసే ముగ్గు కేవలం అలంకారం కాదు. అది ఆధ్యాత్మికత, శాస్త్రం, సామాజిక చైతన్యం, కుటుంబ శ్రేయస్సు అన్నింటికీ ప్రతీక.
ఇంటి గడప ముందు ముగ్గులో భాగంగా గీసే రెండు అడ్డగీతలు ఇంటిలోకి దుష్టశక్తులు ప్రవేశించకుండా నిరోధిస్తాయని పెద్దలు చెబుతారు. అదే సమయంలో ఇంటిలో ఉన్న లక్ష్మీదేవి బయటకు వెళ్లకుండా కాపాడుతాయని విశ్వాసం. ముగ్గు వేయడం అనేది గృహానికి రక్షాకవచం వంటిది.
ముగ్గు వేసి దానికి నాలుగు వైపులా రెండేసి అడ్డగీతలు గీస్తే అక్కడ శుభకార్యాలు, మంగళకరమైన కార్యక్రమాలు జరుగుతున్నాయని సూచన. పండుగల సమయంలో ఈ విధమైన ముగ్గులు తప్పక వేయాలని సంప్రదాయం చెబుతుంది. ఏ దేవత పూజ చేసినా పూజాపీఠంపై మధ్యలో చిన్న ముగ్గు వేసి నాలుగు వైపులా గీతలు గీయడం దైవసాన్నిధ్యానికి సంకేతం.
నక్షత్రాకార ముగ్గులు భూతప్రేతపిశాచాదులను దరిచేరనీయవని విశ్వాసం. పద్మాలు, చుక్కల ముగ్గులు కేవలం గీతలు మాత్రమే కాదు. అవి యంత్రాల రూపాలు. యంత్ర తంత్ర శాస్త్ర రహస్యాలతో కూడిన ఆకారాలు. అందువల్ల అవి చెడ్డశక్తులను నిరోధించే శక్తిని కలిగి ఉంటాయని భావిస్తారు. అందుకే ముగ్గును తొక్కకూడదని పెద్దలు హెచ్చరిస్తారు.
తులసి మొక్క వద్ద అష్టదళపద్మ ముగ్గు వేసి దీపారాధన చేయడం అత్యంత శుభకరం. యజ్ఞయాగాదులలో యజ్ఞగుండం వద్ద నాలుగు గీతలతో కూడిన ముగ్గు వేయడం ఆచారం. దైవకార్యాలలో కూడా ఇదే విధానం పాటించబడుతుంది.
నూతన వధూవరులు తొలిసారి భోజనం చేసే సందర్భంలో వారి చుట్టూ లతలు, పుష్పాలు, తీగలతో కూడిన ముగ్గులు వేయడం వారి దాంపత్య జీవితం సుసంపన్నంగా ఉండాలని సంకల్పం.
దేవతా రూపాలు, ఓం, స్వస్తిక, శ్రీ చిహ్నాలను పోలిన ముగ్గులు వేయకూడదు. ఒకవేళ వేసినా వాటిని తొక్కకూడదు. ఇది దైవభక్తికి సంబంధించిన గౌరవప్రదమైన నియమం.
దేవీభాగవతం, బ్రహ్మాండపురాణం వంటి గ్రంథాలలో ఒక స్త్రీ దేవాలయంలో లేదా శ్రీమహావిష్ణువు, అమ్మవారి సన్నిధిలో నిత్యం ముగ్గులు వేస్తే ఆమెకు ఏడు జన్మలవరకు వైధవ్యం రాదని, సుమంగళిగా జీవితం గడుపుతుందని పేర్కొంటాయి. ఇది ముగ్గు యొక్క ఆధ్యాత్మిక మహిమను తెలియజేస్తుంది.
పండుగల సమయంలో నడవడానికి కూడా చోటు లేకుండా గడపంతా ముగ్గులు వేయకూడదు. ముగ్గు శాస్త్రబద్ధంగా, పరిమితంగా ఉండాలి. నేటి కాలంలో చాలామంది పెయింట్ తో శాశ్వతంగా ముగ్గులు వేస్తున్నారు. కానీ శాస్త్రం ప్రకారం ప్రతిరోజు బియ్యపు పిండితో ముగ్గు వేయాలి. బియ్యపు పిండి చీమలు, పక్షులు వంటి జీవులకు ఆహారమవుతుంది. అందులో కూడా పరోపకారం దాగి ఉంది.
నిత్యం ఇంటి ముందు, వెనుక భాగంలో, తులసి మొక్క దగ్గర, దీపారాధన చేసే ప్రదేశంలో ముగ్గు వేయాలి. ముగ్గు ఇంట్లో పాజిటివ్ శక్తులను ఆకర్షిస్తుంది. అది శుభసూచకం. అది ఆహ్వానం.
పూర్వం సాధువులు, సన్యాసులు, బ్రహ్మచారులు భిక్ష కోసం ఇల్లిల్లూ తిరిగేవారు. ఇంటి ముందు ముగ్గు లేకపోతే ఆ ఇంటికి వెళ్లరు. ముగ్గు లేని ఇల్లు అశుభ సూచనగా భావించబడేది. అందుకే మరణించిన వారి శ్రాద్ధకర్మల రోజున ఉదయం ముగ్గు వేయరు. కర్మ పూర్తయిన వెంటనే ముగ్గు వేయడం ద్వారా శుభస్థితి తిరిగి వచ్చినదని తెలియజేస్తారు.
ముగ్గుల వెనుక సామాజిక, మానసిక, ఆరోగ్య, ఆధ్యాత్మిక రహస్యాలు దాగి ఉన్నాయి. మన ఆచారాలు మూఢనమ్మకాలు కావు. అవి అనుభవసారం, శాస్త్రబలం, ఆధ్యాత్మిక దృక్పథం కలిగిన జీవన విధానాలు.
ముగ్గు అనేది గీత కాదు. అది గృహానికి రక్షణ. అది దైవానికి ఆహ్వానం. అది సంస్కృతికి ప్రతీక. మన సంప్రదాయాలను మనం ఆచరిస్తే గృహం ఆలయమవుతుంది.
How did this article make you feel? ఈ కథనం మీకు ఎలా అనిపించింది?

