తిరుమల శ్రీవారి ఆనందనిలయంలో శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామివారి మూలవిగ్రహానికి ఎడమవైపున ఒక పీఠంపై శ్రీ సీతారామలక్ష్మణుల పంచలోహ ఉత్సవమూర్తులు సాన్నిధ్యమిచ్చి నిలిచివున్నాయి. కలియుగ వైకుంఠంగా వెలుగొందుతున్న ఈ క్షేత్రంలో త్రేతాయుగ స్మృతులు సజీవంగా నిలిచి ఉన్నాయని ఈ మూర్తులు మనకు గుర్తుచేస్తుంటాయి.
పురాణప్రసిద్ధి ప్రకారం త్రేతాయుగంలో అరణ్యవాస సమయంలో సీతాదేవిని వెదుకుతూ జడధారులై సంచరించిన శ్రీరామలక్ష్మణులు వేంకటాద్రికి విచ్చేశారట. అందుకే ఆనందనిలయంలో దర్శనమిస్తున్న రామలక్ష్మణుల విగ్రహమూర్తులు కిరీటాలు లేకుండా జడధారుల రూపంలోనే దర్శనమిస్తాయి. ఆ రూపం భక్తులకు తపోమూర్తులైన రామలక్ష్మణులను స్మరింపజేస్తుంది.
భగవద్రామానుజాచార్యులు తమ గురువైన తిరుమలనంబి వద్ద అలిపిరి ప్రాంతంలో శ్రీమద్రామాయణ రహస్యాలను అధ్యయనం చేస్తున్న కాలంలో ఒక బ్రాహ్మణుడు ఈ సీతారామలక్ష్మణ విగ్రహాలను సమర్పించాడని పరంపరా విశ్వాసం చెబుతుంది. ఆ విగ్రహాలే అనంతరం ఆనందనిలయంలో ప్రతిష్ఠించబడ్డాయని ప్రాచీన వృత్తాంతాలు సూచిస్తున్నాయి. శక సంవత్సరాల నాటి శాసనాలలోనూ ఈ మూర్తుల ప్రస్తావన లభించడం వాటి ప్రాచీనతకు సాక్ష్యంగా నిలుస్తుంది.
ఈ పంచలోహమూర్తులకు ప్రతిరోజూ ప్రత్యేక పూజలు లేకపోయినప్పటికీ ఇతర దేవతామూర్తులతోపాటు నిత్యనైవేద్యాలు సమర్పించబడుతాయి. విశేష పర్వదినాలలో మాత్రం ఉత్సవాలు, ఊరేగింపులు ఘనంగా నిర్వహించబడుతూ ఈ మూర్తులు తిరుమల ఆలయసంప్రదాయంలో విశిష్ట స్థానాన్ని సంపాదించుకున్నాయి.
ప్రతి సంవత్సరం చైత్రమాసంలో శ్రీరామనవమి సందర్భంగా బంగారువాకిలి ముందు శ్రీ సీతారామలక్ష్మణులకు కొలువు నిర్వహిస్తారు. పూజానివేదన అనంతరం తిరుమల పురవీధుల్లో ఉత్సవంగా ఊరేగింపును నిర్వహిస్తారు. మరుసటి రోజు దశమి నాడు శ్రీరామపట్టాభిషేక మహోత్సవం ఘనంగా జరుగుతుంది. ఈ సందర్భాలలో రామపరివారంలోని ఆంజనేయస్వామి, సుగ్రీవుడు, అంగదుడు తదితరులు కూడా పాల్గొంటారు. పూర్వం ఈ విగ్రహాలు రాములవారి మేడలో నివసించేవని, అందువల్లే ఆ ప్రదేశానికి ఆ పేరొచ్చిందని చెబుతారు. అనంతరం భద్రతార్థం ఆనందనిలయంలోకి తరలించబడ్డాయి.
చైత్రమాస పౌర్ణమి నాడు వసంతమండపంలో సీతారామలక్ష్మణులకు వసంతోత్సవం జరుగుతుంది. మూడు రోజులపాటు జరిగే వార్షిక వసంతోత్సవాల్లో చివరి రోజు శ్రీదేవి భూదేవి సమేత శ్రీమలయప్పస్వామితోపాటు రుక్మిణీ కృష్ణులు, సీతారామలక్ష్మణులు పాల్గొనడం వైష్ణవ సంప్రదాయ సౌందర్యాన్ని ప్రతిఫలింపజేస్తుంది.
ఫాల్గుణమాసంలో స్వామిపుష్కరిణిలో జరిగే తెప్పోత్సవాల్లో మొదటి రోజు ఫాల్గుణ శుద్ధ ఏకాదశి నాడు సీతారామలక్ష్మణులకు అంగరంగ వైభవంగా తెప్పోత్సవం నిర్వహిస్తారు. పవిత్ర జలాల్లో తేలియాడే ఆ ఉత్సవం భక్తులకు అపూర్వానందాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.
ప్రతి నెల శ్రీరాముని జన్మనక్షత్రమైన పునర్వసు రోజున ఉదయాన్నే ఆనందనిలయంలో సీతారామలక్ష్మణులకు ఏకాంతాభిషేకం జరుగుతుంది. అనంతరం బంగారువాకిలి వద్ద కొలువు, సాయంత్రం సహస్రదీపాలంకార సేవ నిర్వహిస్తారు. తరువాత మహాప్రదక్షిణ మార్గంలో ఊరేగింపుగా తీసుకువెళ్లి సన్నిధి వీధిలోని శ్రీ బేడి ఆంజనేయస్వామి ఆలయానికి వేంచేస్తారు. ఆ సమయంలో శ్రీరాముని మెడలోని పుష్పహారం ఆంజనేయస్వామికి సమర్పించబడుతుంది. శ్రీరామునికి నివేదన చేసి కర్పూరహారతి ఇచ్చిన అనంతరం ఆ ప్రసాదాన్ని బేడి ఆంజనేయస్వామికి సమర్పించడం గురుభక్తి పరాకాష్టను తెలియజేస్తుంది. అనంతరం మూర్తులు తిరిగి ఆలయంలో ప్రవేశిస్తారు.
వార్షిక బ్రహ్మోత్సవాల్లో ఆరవ రోజు ఉదయం హనుమంతునిపై త్రేతాయుగ శ్రీరామచంద్రుని అవతారంలో వేంకటాద్రిరాముడిగా ఊరేగింపుగా దర్శనమిస్తాడు. ఆనాటి రాముడే ఈనాటి వేంకటేశ్వరుడని, త్రేతాయుగంలోని వేదవతే ఈనాటి పద్మావతిగా అవతరించిందని శ్రీవేంకటాచలమాహాత్మ్యం స్పష్టం చేస్తుంది.
ఈ విధంగా తిరుమలలో త్రేతా, ద్వాపర, కలియుగాల ఆధ్యాత్మిక అనుబంధం ఏకమై నిలుస్తుంది. శ్రీ సీతారామలక్ష్మణుల సాన్నిధ్యం శ్రీవారి క్షేత్ర మహిమను మరింత గాంభీర్యంతో నింపుతోంది. స్వామివారి కృప మనందరిపై ఎల్లప్పుడూ విరజిల్లాలని మనసారా ప్రార్థిద్దాం.
How did this article make you feel? ఈ కథనం మీకు ఎలా అనిపించింది?
